To była trochę wyścigowa jazda bez trzymanki, jakby Europejczycy zapatrzyli się w Amerykanów, u których gonitwy często przypominają przepychanki niczym w wrestlingu. Ostatni wielki wyścig sezonu 2024 w Anglii, Champion Stakes G1 na 2000 metrów (pula nagród 1,3 mln funtów), miał dramatyczny i niebezpieczny przebieg. Konie kilkukrotnie potrącały się, jeźdźcy zajeżdżali sobie drogę, Ryan Moore i Oisin Murphy w połowie prostej ledwo utrzymali się w siodle, Calandagan długo był zamknięty, Anmaat (Awtaad – African Moonlight po Halling) na finiszu potrącił Economicsa, ale zwyciężył (kurs aż 40:1) pod Jimem Crowleyem dla stajni Shadwell. Triumfator niedawno powrócił do ścigania po ponadrocznej przerwie spowodowanej kontuzją, otrzymał za ten wyścig rating 124 funty. To był pogrom faworytów, bo Economics stracił miano niepokonanego w tym sezonie i zajął szóste miejsce, a irlandzki derbista z Coolmore, trzeci w Łuku – Los Angeles był tym razem dopiero dziewiąty. Przyzwoicie wypadł tylko Calandagan, zajmując drugie miejsce, pół długości za sześcioletnim Anmaatem, trenowanym przez Owena Burrowsa, który w połowie prostej zrezygnowany odłożył lornetkę, gdy jego koń był zamknięty.
Zapowiadaliśmy ten wyścig w Traf News jako trójmecz: Francja kontra Anglia i Irlandia. Wyhodowany przez księcia Agi Khana, trenowany we Francji przez Francisa-Henriego Graffarda znakomity trzylatek Calandagan (Gleneagles – Calayana po Sinndar) nie mógł wystartować w Nagrodzie Łuku Triumfalnego ponieważ jest wałachem, a nie ogierem. Próbował sobie powetować tę absencję w Qipco Champion Stakes G1 w Ascot na dystansie 2000 m. Był pod Stephanem Pasquierem umiarkowanym faworytem (kurs 6:4, czyli za jednego funta można było wygrać dwa i pół).
Bardzo zbliżone notowania (2:1) miał inny trzylatek, niepokonany wcześniej w tym sezonie, trenowany w Anglii przez Williama Haggasa Economics (Night Of Thunder – La Pomme D’Amour po Peintre Celebre) pod Tomem Marquandem. Nadzieją Irlandii (z kursem 13:2) był trenowany przez Aidana O’Briena dla bogaczy z Coolmore tegoroczny derbista z Curragh – Los Angeles (Camelot – Frequential po Dansili), na którym jechał Ryan Moore.
Jak można było się spodziewać, wyścig poprowadził lider z Coolmore Continuous (Aidan O’Brien zaangażował na niego samego Christophe’a Soumillona), który rozprowadzał idącego na drugiej pozycji, potrzebującego mocnego tempa ogiera Los Anegeles. Dwójka z Coolmore wyprowadziła na prostą, Calandagan był zamknięty przy kanacie, a Anmaat w środku stawki. Jesienią kanat w Ascot jest przesunięty, prosta jest znacznie węższa niż w czerwcu podczas królewskiego mityngu i po wyjściu z zakrętu czasami robi się trochę ciasno. Economics galopował od pola i miał przejście, ale spychał go do środka zbaczający Persica pod Seanem Leveyem.
W wyniku tego Economics uderzył bokiem w dosiadanego przez Oisina Murphy’ego King’s Gambita, a ten wpadł na Los Angelesa, który zahaczył jeszcze o rozpychającego się od bandy Royal Rhyme (w siodle Clifford Lee, kurs 25:1) zachwiał się i spadł na dalszą pozycję, podobnie jak King’s Gambit. Tym samym Los Angeles zablokował będącego pod koniec stawki Anmaata i dopiero gdy irlandzki derbista osłabł, Crowley mógł stopniowo przesuwać się do przodu.
Calandagan był długo zamknięty przy kanacie i dopiero gdy odpadł Cotinuous, as stajni Agi Khana znalazł przejście przy bandzie i rozpoczął finisz. Minął Royal Rhyme i wyszedł na prowadzenie, słabiej dysponowany Economics próbował się do nich zbliżyć, ale w tym momencie uderzył go szukający przejścia z dalszej pozycji Anmaat i trzylatek stracił rytm.
Rozpędzony Anmaat minął Calandagana i wygrał pod Crowleyem o pół długości. Za Calandaganem kończyły Royal Rhyme, francuski Iresine i See The Fire, Economics zajął dopiero szóste miejsce, niespełna cztery długości za zwycięzcą. Dziewiąty Los Angeles stracił do Anmaata 8,5 długości. Trudno jednoznacznie ocenić jaki byłby wynik gonitwy, gdyby Calandagan od początku miał przejście, a Economics i Los Angeles nie zostały potrącone. Derbista z Coolmore raczej nie miał szans być w pierwszej trójce, reszta jest raczej sprawą otwartą.
Triumfator niedawno powrócił do ścigania po ponadrocznej przerwie spowodowanej kontuzją, otrzymał za ten wyścig rating 124 funty. – Wszyscy tak wiele w niego zainwestowaliśmy – mówił Angus Gold, menedżer ze stajni Shadwell, chwaląc wysiłki zespołu, które przyczyniły się do sukcesu Anmaata w Champion Stakes. Od śmierci Hamdana Al Maktouma w 2021 roku jego córka Hissa nadzoruje zmniejszoną stajnię wyścigową i hodowlaną. W roku śmierci szejka Hamdana w Wielkiej Brytanii było 132 zwycięzców spośród 630 koni Shadwell, ale w 2024 r. liczba ta spadła do 30 zwycięzców z grona 194 koni.
– Będę szczery, odłożyłem lornetkę w połowie prostej i pomyślałem, że nie mamy już szans na zwycięstwo w tym zamieszaniu. Wtedy pomyślałem, że jeśli dostanie trochę miejsca, to przynajmniej zajmie płatne miejsce. Jak powiedział później Jim, przez cały czas, kiedy był zamknięty, Anmaat tak naprawdę nabierał sił i rozkręcał się. Czasami to działa na twoją korzyść, ale potrzebujesz szczęścia, aby dostać w końcu znalazła się lukę i w końcu ją dostaliśmy – powiedział trener Anmaata Owen Burrows, dla którego było to dopiero piąte zwycięstwo w karierze na poziomie G1.
Sześcioletni Anmaat podczas przerwy w startach został wykastrowany, co go uspokoiło. – Łatwo mi teraz po triumfie powiedzieć, że w niego wierzyłem, ale naprawdę bardzo go liczyłem w Eclipse w zeszłym roku, po tym, jak wygrał Prix d’Ispahan G1 we Francji – kontynuuje trener Burrows. – Niestety, nabawił się skomplikowanej kontuzji nogi, która wykluczyła go ze startów przez cały poprzedni sezon i pierwszą część obecnego. Dwa tygodnie temu rozczarował w Paryżu w Prix Dollar, ale był to chaotyczny wyścig i Jim powiedział, że prawdopodobnie mógł pojechać na nim trochę lepiej. Byłem z niego bardzo zadowolony przez te dwa tygodnie pracy od czasu startu we Francji i uprzejmie Hissa pozwoliła nam spróbować szybko jeszcze raz i był to świetny ruch, bo Anmaat zanotował wspaniały występ. Rano dzwoniło do mnie kilka osób, które nie mogły uwierzyć, że wypłata za Anmaata wynosi aż 40:1, a ja szukałem usprawiedliwienia dla wpadki na Longchamp. Ascot to dla mnie szczęśliwe miejsce, odkąd Hukum wygrał tu King George VI And Queen Elizabeth Qipco Stakes – zakończył Burrows.
– Wspaniale jest w końcu odnieść zwycięstwo w Champion Stakes – mówił z kolei dżokej Anmaata Jim Crowley. – Utknąłem w pewnym momencie za Los Angelesem. Myślałem, że będzie dziś świetnym koniem, który pociągnie mnie za sobą w tym wyścigu, ale widziałem Ryana Moore’a, który pod górę miał małe kłopoty i zacząłem się obawiać, że też mamy kłopot. Wszyscy byli bardzo ciasno stłoczeni, byliśmy z Anmaatem zamknięci. Przed nami także były kłopoty. Przeszliśmy środkiem lekko do przodu i w ostatniej chwili zobaczyliśmy, że jest miejsce i mamy przewagę. Sposób rozegrania tej gonitwy był niezwykły. Myślę, że gdyby ten wyścig miał czysty przebieg, Anmaat byłby bardziej imponującym zwycięzcą, ale i tak nim jest, to najważniejsze – powiedział Crowley.
Wyhodowany w Ringfort Stud – Anmaat (Awtaad – African Moonlight po Halling), mimo że ma już sześć lat, biegał dotychczas tylko 15 razy, ale 9 z tych wyścigów wygrał (suma nagród 1 mln 230 tys. funtów). Był późnym koniem, który długo i stopniowo dochodził do najwyższego poziomu. Jako dwulatek biegał tylko raz, w listopadzie zajął w Kempton drugie miejsce na 1600 m na torze all weather, ulegając o 4 długości świetnemu później Rebel’s Romance. Jako trzylatek wygrał trzy wyścigi, ale na poziomie handicapowym (miał wówczas rating 108 funtów).
Później miał trochę kłopotów zdrowotnych i w sezonie 2022 biegał jako czterolatek tylko trzy razy, ale za każdym razem zwyciężał, w tym w Rose Of Lancaster Stakes G3 w Haydock na 2100 m i w Prix Dollar G2 na Longchamp na 2000 m, bijąc o łeb bardzo dobrego Junko, za co otrzymał rating aż 122 funty. Ubiegły sezon zaczął od drugiego miejsca za angielskim derbistą Adayarem w Gordon Richards Stakes G3, a następnie wygrał w maju na Longchamp prestiżowy Prix d’Ispahan G1 na 1800 m.
Po tym triumfie nabawił się kontuzji i nie biegał ponad rok, aż do 10 sierpnia 2024, gdy w Haydock wziął Rose Of Lancaster Stakes G3 na 2100 m, bijąc o szyję Certain Lad. Później był nieudany występ 5 października w Paryżu w Prix Dollar, gdy zajął piąte miejsce, ponad 5 długości za zwycięzcą, ale dwa tygodnie później w Ascot w Champion Stakes zrobił swój najlepszy wyścig w karierze (wyceniony na 124 funty).
Ojciec Anmaata – Awtaad (Cape Cross – Asheerah po Shamardal) też został wyhodowany w Shadwell przez Hamdana al Maktouma. To jeden z najbardziej przeze mnie cenionych ogierów spoza ścisłego topu, idzie genotypem na francuskiego derbistę i znakomitego reproduktora Shamardala, a dalej poprzez Halo aż do Pantaloona, który jest jednym z głównych źródeł szybkości u koni pełnej krwi angielskiej.
Awtaad wygrał dla Shadwell 5 wyścigów, w tym klasyk Irish 2000 Guineas Stakes w 2016 roku, bijąc o 2,5 długości Galileo Gold. Zaczynał w Derrinstown Stud (irlandzki oddział Shadwell) z ceną stanówki 15 tysięcy euro, w 2021 roku krył już za 10 tysięcy, a w tym sezonie już tylko za 5 tys. euro, co jest ceną okazyjną za ogiera dającego tej klasy konie. Anmaat jest najlepszym koniem po nim. Poza nim na poziomie G1 wygrywała jeszcze Anisette (121 funtów)i to aż trzykrotnie – w American Oaks, Del Mar Oaks i Gamely Stakes. Z kolei Al Qareem (116 funtów) zwyciężył w Prix Chaudenay G2 i dwa razy w Cumberland Lodge Stakes G3 w Ascot.
Matka Anmaata – African Moonlight (Halling – African Peace po Roberto) biegała tylko dwa razy w 2008 roku i oba występy były katastrofalne. W debiucie zajęła ostatnie miejsce, a następnie była osiemnasta, za każdym razem kończąc ponad 20 długości za zwycięzcą. To kolejny przykład, że nie można skreślać w hodowli dobrych pochodzeniowo klaczy ze słabą karierą wyścigową. Urodziła 9 koni, z których 7 wygrywało, a trzy mają status black type, ale Syntax i Sir Gin na niższym poziomie niż Anmaat.
W europejskich wyścigach narodziła się w tym roku nowa gwiazda, niepokonany do soboty w czterech startach trzyletni Economics (Night Of Thunder – La Pomme D’Amour po Peintre Celebre), trenowany przez Williama Haggasa dla Salmana Al Khalify. 14 września w Royal Bahrain Irish Champion Stakes G1 na 2000 metrów na torze Leopardstown w Irlandii (suma nagród 1,25 mln euro) kasztanowaty syn Night of Thundera został już minięty przez angielskiego i irlandzkiego derbistę z Coolmore – Auguste’a Rodina, ale wtedy pokazał oblicze wojownika i pokonał o rok starszego rywala o szyję. Trener i właściciel nie zdecydowali się jednak na start w Nagrodzie Łuku Triumfalnego, uznając chyba, że dystans 2400 m może być dla Economicsa trochę za długi. Jego ojciec Night of Thunder był milerem, choć konie po nim wygrywają też na dłuższych dystansach.
Economics to krewny wielokrotnego czempiona reproduktorów w Polsce – ogiera Dakota, który był ojcem m.in. Nemana, derbisty z Wiednia i Warszawy oraz wielu wspaniałych klaczy, które później okazały się wybitne w hodowli. Ardneasken, matka Dakoty, jest czwartą matką ogiera Economics.
Economics jako dwulatek wystartował tylko raz, w listopadzie zajął czwarte miejsce w Newmarket na 1400 m. Jako trzylatek w treningu Williama Haggasa w tym roku w dobrym stylu wygrał najpierw maiden, a później dwie gonitwy G2 – Dante Stakes w Yorku na 2100 m i Prix Guillaume d’Ornano w Deauville na 2000 m. W Irish Champion Stakes po raz pierwszy biegał na poziomie G1, ale i tak był faworytem – kurs 7/4, mimo że przeciwko sobie miał dwa znakomite konie z Coolmore, trenowane przez kolekcjonera wielkich trofeów Aidana O’Briena. Notowania angielskiego i irlandzkiego derbisty z 2023 roku Auguste’a Rodina wynosiły 9:4. Pierwszy dżokej stajni Coolmore – Ryan Moore wybrał jego, a nie zwycięzcę Irish Derby 2024 Los Angeles, który był czwartą grą z kursem 8:1. Na nim jechał Dylan Browne McMonagle.
Los Angeles (Camelot – Frequential po Dansili), po tym jak był trzeci w Epsom Derby i wygrał dla Coolmore pod Moorem Irsh Derby, 21 sierpnia w roli faworyta zwyciężył w Yorku w Great Voltigeur Stakes G2 na 2400 m pod Moorem. Tylko szyję za irlandzkim derbistą był wyhodowany w Coolmore – Illinois (syn Galileo, półbrat Danedream, zwyciężczyni Łuku). W maju tylko dwie długości w wyścigi rangi G3 w Irlandii stracił do Los Angelesa też wyhodowany w Coolmore Bremen, który wygrał na Służewcu Westminster Freundschaftspreis i był trzeci w Wielkiej Warszawskiej.
W Irish Champion Stakes odległości na celowniku były niewielkie. Economics wyprzedził Auguste’a Rodina o szyję. Irlandzki derbista Los Angeles finiszował czwarty, tylko o łeb za koniem z Japonii Shin Emperorem, a biorąc pod uwagę, że jest synem Camelota, to zakładano, że na 2400 m w Paryżu powinien czuć się znacznie lepiej niż na 2 km w Irlandii. W Łuku spisał się dobrze, ale zajął pod Moorem trzecie miejsce, lepsze okazały się dwie klacze – Bluestocking z Juddmonte i Aventure ze stajni Wertheimerów. Jednak od tak trudnego wyścigu jak Łuk Los Angeles miał tylko 13 dni przerwy i w sobotę nie był świeży i w pełnej dyspozycji, zajął dalekie miejsce.
Umiarkowanym faworytem Champion Stakes w Ascot nie był jednak ani Economics, ani Los Angeles, ale trzyletni Calandagan (Gleneagles – Calayana po Sinndar), trenowany we Francji przez Francisa-Henriego Graffarda. W siodle miał Stephane’a Pasquiera. W Łuku as Agi Khana nie mógł biegać, ponieważ jest wałachem, a nie ogierem (France Galop rozważa dopuszczenie wałachów do tej gonitwy od sezonu 2025). Calandagan podczas Royal Ascot wygrał pod Pasquierem aż o 6 długości King Edward VII Stakes G2 na 2400 m.
21 sierpnia w Yorku w Juddmonte International Stakes G1 na 2100 metrów Calandagan zajął drugie miejsce (od tamtej pory do soboty nie biegał), wyprzedził go tylko o długość angielski derbista z tego roku City Of Troy, mający w tej chwili opinię najlepszego konia w Europie, a Aidan O’Brien uważa go za najlepszego konia, jakiego trenował. As z Coolmore nie wystartował w Łuku, ma pobiec śladami swojego ojca (trójkoronowany Justify) w USA podczas mityngu Breeders Cup, ale nie w Turf na trawie, tylko w Classic na piasku, co jest odważną zagrywką Coolmore. Z kolei Auguste Rodin ma iść na Japan Cup, do ojczyzny swojego ojca – Deep Impacta.
W sobotę w Ascot Calandagan przegrał, ale pokazał się z dobrej strony, zajmując drugie miejsce. Gdyby nie kolizje na prostej i brak przejścia, być może mógł wygrać, ale Anmaat też długo był zablokowany. Kolejne starty pokażą, kto z uczestników Champion Stakes 2024 jest najlepszy…
Robert Zieliński
Na zdjęciu tytułowym Anmaat wygrywa Champion Stakes G1 w Ascot przed Calandaganem. Fot. Racing Post